Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przekazał Drugi raport z inspekcji nad systemem Eurodac różnym organom administracji publicznej oraz organizacjom pozarządowym z prośbą o uwagi i komentarze.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do licznych podmiotów z sektora publicznego oraz pozarządowego o zgłaszanie uwag i komentarzy do raportu z drugiej skoordynowanej inspekcji olbrzymiej bazy danych zawierającej odciski palców azylantów, pomagającej w prowadzeniu procedur azylowych w UE, który został przyjęty przez Grupę Koordynującą Nadzór nad systemem Eurodac. Grupa, w której skład wchodzi Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych oraz przedstawiciele pozostałych organów ochrony danych z każdego z państw należących do systemu i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, zbadała funkcjonowanie bazy danych w ciągu ostatnich dwóch lat, skupiając się na dwóch kwestiach: prawie azylantów do informacji i metodach oceny wieku dzieci ubiegających się o azyl w kontekście ich rejestracji w systemie.

Raport przedstawia wyniki inspekcji oraz zalecenia oparte na odpowiedziach na pytania zawarte w kwestionariuszu wypełnionym przez wszystkie państwa członkowskie. Grupa ma nadzieję, że raport okaże się przydatny podczas trwającego obecnie przeglądu rozporządzeń: dublińskiego i o Eurodac.

Informowanie osób, których dane dotyczą

Wyniki badania wskazują, że informacje udzielane osobom ubiegającym się o azyl, dotyczące ich praw i wykorzystania ich danych, często są niepełne, zwłaszcza w odniesieniu do konsekwencji pobrania odcisków palców oraz prawa dostępu do danych i ich poprawiania. Informacje udzielane osobom, których dane dotyczą, znacząco różnią się w zależności od kraju, bardzo odmienne są także praktyki stosowane wobec azylantów i nielegalnych imigrantów: co do zasady nielegalni imigranci otrzymują zdecydowanie mniej informacji, a w niektórych przypadkach nie otrzymują ich wcale.

Grupa robocza zaleca co następuje:

• Państwa członkowskie winny poprawić jakość informacji o ochronie danych udzielanych osobom ubiegającym się o azyl. Informacje winny obejmować prawa dostępu do danych i ich poprawiania, a także procedurę ich wykonywania. Państwa członkowskie winny zapewnić informacje na równej stopie azylantom i nielegalnym imigrantom i zachęcać organy właściwe do harmonizacji praktyk w tym zakresie.
• Organy azylowe winny ponownie rozważyć sposób, w jaki udzielają informacji o ochronie danych, by zapewnić, że będą one wystarczająco jasne, wyraźne i dobrze zrozumiałe przez osoby, w szczególności poprzez ocenę skuteczności udzielanych informacji;
• Organy ochrony danych winny monitorować sytuację na poziomie krajowym i zapewniać wskazówki w zakresie lepszego wypełniania obowiązku informacyjnego.

Ocena wieku młodych azylantów

Zgodnie z rozporządzeniem o Eurodac, od dzieci w wieku powyżej 14 lat należy pobierać odciski palców. Często problem dla organów azylowych stanowi ustalenie wieku dziecka, które nie ma przy sobie żadnego wiarygodnego dokumentu tożsamości – dla oszacowania wieku takich dzieci stosuje się  zatem rozmaite metody, w tym różnego rodzaju badania lekarskie.

Grupa wystosowała następujące zalecenia w tej kwestii:

• Państwa członkowskie winny zapewnić opisanie metod oceny wieku osób ubiegających się o azyl i procedury badań w przejrzystym, ogólnodostępnym tekście;
• Organy azylowe winny uwzględniać margines błędu związany z zastosowaniem badań lekarskich podczas podejmowania decyzji mających wpływ na status prawny osoby ubiegającej się o azyl;
• Komisja winna przeprowadzić ogólną ocenę wiarygodności rozmaitych metod stosowanych do oceny wieku przez państwa członkowskie w celu zapewnienia większej harmonizacji w tym zakresie. Ocena taka winna uwzględniać aspekty etyczne i medyczne. Badania lekarskie uznane za inwazyjne, jeśli w ogóle są niezbędne, winny ograniczać się do ustalania, czy młody azylant ukończył 18 lat.
• Rozporządzenie o Eurodac, którego przegląd ma miejsce obecnie, powinno zostać zmienione tak, by wprowadzać konieczność pobierania odcisków palców jedynie od osób w wieku powyżej 18 lat.